ตอนน้ำลงที่ชายฝั่งระยอง เดินดูปู หอย และแอ่งน้ำบนหาดหินอย่างระวัง

บนโขดหินริมทะเลมักมีแถบสีเข้มกว่าส่วนอื่น บางทีเป็นคราบเปียก บางทีเป็นแนวเพรียงกับสาหร่ายที่เกาะเป็นเส้นระดับเดียวกัน ชาวประมงมองแวบเดียวก็รู้ว่านั่นคือเส้นที่น้ำเคยขึ้นถึง แต่คนมาเที่ยวมักไม่ทันสังเกต ทั้งที่เส้นนี้บอกว่าพื้นที่ที่กำลังเดินอยู่ อีกไม่นานจะกลับไปอยู่ใต้น้ำ

ตอนน้ำลง ชายฝั่งที่เป็นหาดหินจะเผยแอ่งน้ำเล็กๆ ตามซอกหิน มีปูวิ่งหลบ หอยเกาะผนังหิน ปลาตัวจิ๋วที่ติดค้างอยู่รอน้ำกลับมา เป็นห้องเรียนธรรมชาติที่เด็กและผู้ใหญ่ชอบเหมือนกัน แต่พื้นที่แบบนี้ก็ลื่น คม และเปลี่ยนเร็ว การเดินให้สนุกจึงต้องแบ่งเป็นสามช่วง

ก่อนลงหาด

เริ่มจากดูเวลาน้ำขึ้นน้ำลงของวันนั้นก่อน แล้ววางแผนลงหาดช่วงที่น้ำกำลังลดหรือลดเต็มที่ ไม่ใช่ช่วงที่กำลังจะกลับขึ้น คนท้องถิ่นใช้คำอย่างน้ำเกิดน้ำตายเพื่อบอกจังหวะน้ำ ถ้าอยากเข้าใจภาษาที่ได้ยินตามท่าเรือ ลองอ่านคำเรียกจังหวะน้ำและลมที่คนเรือระยองพูดกันติดปาก จะคุยกับคนแถวนั้นรู้เรื่องขึ้น

เตรียมอะไรเพราะอะไร
รองเท้าหุ้มส้นพื้นยางที่ลุยน้ำได้หินมีเพรียงคม เปลือกหอยแตก และอาจมีเม่นทะเลซ่อนอยู่
หมวกและเสื้อแขนยาวบางหาดหินแทบไม่มีร่มเงา แดดสะท้อนน้ำแรงกว่าบนทราย
ถุงใส่ขยะเล็กๆเก็บขยะที่เจอกลับออกมาด้วย แทนการเก็บสัตว์
ซองกันน้ำสำหรับมือถือก้มถ่ายรูปแอ่งน้ำบ่อย โทรศัพท์หล่นได้ง่าย
น้ำดื่มเดินไปเพลินๆ แล้วมักลืมเวลา

ระหว่างเดิน

ก้าวช้าๆ วางเท้าบนหินที่แห้งหรือมีผิวหยาบก่อน หินที่มีสาหร่ายสีเขียวคลุมจะลื่นมาก อย่ากระโดดข้ามแอ่ง และถ้ามีเด็กมาด้วย ให้จูงมือตลอดในจุดที่เป็นโขดหิน

เวลาเจอสัตว์ ให้ดูด้วยตามากกว่าใช้มือ ถ้าจะพลิกหินดูข้างใต้ ให้พลิกเบาๆ แล้ววางกลับที่เดิมในท่าเดิม เพราะใต้หินคือบ้านของสัตว์หลายชนิด ไม่เก็บปู หอย หรือดาวทะเลกลับไปเลี้ยง แม้จะดูว่ามีอยู่เยอะก็ตาม หลักเดียวกันนี้ใช้กับเกาะด้วย อ่านเพิ่มได้ที่มารยาทบนหาดและใต้น้ำของเสม็ด เรื่องไม่จับ ไม่เก็บ และไม่ให้อาหารปลา

ระวังเม่นทะเลที่ซ่อนตัวในซอกหิน หนามแหลมของมันหักคาผิวได้ และหอยบางชนิดที่เปลือกคมเหมือนใบมีด ถ้าโดนตำหรือบาด ให้ขึ้นจากน้ำ ล้างแผลด้วยน้ำสะอาด และไปสถานพยาบาลถ้าแผลลึกหรือมีหนามค้าง

ระดับน้ำที่ลดลงจนเผยพื้นที่ใหม่เป็นเรื่องที่เกิดกับแม่น้ำได้เหมือนกัน อย่างหาดทรายกลางลำน้ำที่โผล่ขึ้นมาตอนแม่น้ำโขงลดระดับในหน้าแล้ง ซึ่งก็มีกระแสน้ำให้ต้องระวังไม่ต่างจากทะเล

ก่อนน้ำขึ้น

สังเกตสัญญาณง่ายๆ ว่าน้ำกำลังกลับมา เช่น แอ่งที่เคยนิ่งเริ่มมีน้ำไหลเข้า คลื่นเล็กๆ เริ่มซัดถึงหินที่เมื่อครู่ยังแห้ง หรือเส้นทางที่เดินเข้ามาเริ่มมีน้ำท่วมเป็นช่วงๆ เมื่อเห็นแบบนี้ให้เดินกลับทันที อย่ารอดูแอ่งสุดท้าย

ทางกลับสำคัญกว่าทางไป ก่อนเดินออกไปไกล ให้จำไว้ว่าเดินผ่านจุดไหนมา และอย่าเดินไปจนถึงแหลมหรือโขดหินที่น้ำอาจล้อมรอบจนกลับเข้าฝั่งไม่ได้ ใครชอบชายฝั่งหินแต่อยากได้ทางเดินที่ชัดเจนกว่าเส้นทางศึกษาธรรมชาติบนเขาแหลมหญ้าให้มุมมองหน้าผาและทะเลได้โดยไม่ต้องลงไปลุยโขดหิน

เวลาน้ำขึ้นน้ำลงเปลี่ยนไปทุกวัน ก่อนออกจากที่พัก ให้ดูตารางน้ำจากหน่วยงานทางการอย่างกรมอุทกศาสตร์ หรือสอบถามเจ้าหน้าที่และคนในพื้นที่ แล้วค่อยกำหนดเวลาลงหาดจากข้อมูลนั้น