เดินตลาดนัดตอนเย็นในตัวเมืองระยอง ของกิน เสื้อผ้ามือสอง และเงินทอนในกระเป๋า

พอฟ้าเริ่มเปลี่ยนเป็นสีหม่น หลอดไฟตามแผงก็ทยอยติดทีละดวง เสียงเขียงสับดังจากร้านข้าวมันไก่ กลิ่นควันหมูปิ้งลอยมาปนกับกลิ่นน้ำตาลไหม้จากแผงขนม แม่ค้าบางคนยังกางร่มไม่เสร็จ แต่ลูกค้าคนแรกก็มายืนรอแล้ว

ตลาดนัดตอนเย็นในตัวเมืองระยองมีหลายแห่ง และแต่ละแห่งเปิดไม่ตรงวันกัน ข้อความด้านล่างจึงไม่ได้พูดถึงตลาดใดตลาดหนึ่ง แต่แบ่งตามจังหวะของตลาดเย็นทั่วไป ซึ่งมีสามช่วงที่ให้ความรู้สึกต่างกันชัดเจน ส่วนวันเปิดของแต่ละตลาด ให้ถามคนในพื้นที่หรือที่พักก่อนออกไป

ก่อนตลาดคึก แผงเพิ่งตั้ง ของยังครบ

ช่วงนี้คือเวลาของคนที่ตั้งใจมาซื้อมากกว่ามาเดินเล่น ของกินยังร้อน ของสดยังครบ แม่ค้ามีเวลาคุยและตอบคำถามได้ ใครอยากถามว่าขนมชนิดนี้ทำจากอะไร หรืออยากรู้ว่ากับข้าวถุงไหนเผ็ดแค่ไหน ถามตอนนี้จะได้คำตอบดีกว่าตอนคนแน่น

ก่อนออกจากที่พัก จัดของติดตัวให้พร้อมไว้หน่อย

เรื่องเงินสดกับการสแกนจ่าย ถ้ากำลังจะต่อไปเที่ยวเกาะด้วย ลองอ่านการเตรียมเงินสดและแอปธนาคารก่อนข้ามไปเกาะเสม็ด จะได้จัดเงินย่อยครั้งเดียวใช้ได้ทั้งทริป

ช่วงคนแน่น เดินช้า กินไป ดูไป

พอฟ้ามืดสนิท ตลาดจะเต็มไปด้วยคนเลิกงาน ครอบครัว และนักเรียน ช่วงนี้สนุกที่สุดแต่ก็ต้องใช้สติที่สุด เดินชิดขวาหรือตามกระแสคน อย่าหยุดกลางทางเดินเพื่อถ่ายรูปนานๆ และเก็บโทรศัพท์ให้มิดชิด

แผงเสื้อผ้ามือสองมักเป็นจุดที่คนรวมตัวกันมาก มีทั้งเสื้อยืด เสื้อเชิ้ต และกางเกงยีนส์ทั้งของใหม่และของมือสองกองให้คุ้ย การต่อราคาทำได้ แต่ทำแบบสุภาพ ยิ้ม ถามราคา แล้วค่อยขอลดถ้าซื้อหลายชิ้น ถ้าแม่ค้าไม่ลดก็ไม่ต้องเซ้าซี้ ใครได้ยีนส์ตัวใหม่สีเข้มติดมือกลับไป ก่อนใส่ครั้งแรกอาจอยากรู้เหตุที่สีครามของยีนส์ตัวใหม่ซึมติดผิวขาได้ จะได้ซักหรือแช่ก่อนใส่อย่างถูกวิธี

ของกินช่วงนี้มีให้เลือกจนตาลาย ทั้งของทอด ของปิ้ง กับข้าวถุง ขนมไทย และผลไม้ตัดแบ่งขาย ใครเริ่มเบื่ออาหารทะเลหลังเที่ยวมาหลายวัน ตลาดเย็นคือที่ที่ดีที่สุดสำหรับมื้อบ้านๆ ดูไอเดียของกินระยองที่ไม่ใช่กุ้งหอยปูปลาไว้ก่อนจะได้รู้ว่าควรมองหาอะไร

ก่อนตลาดวาย ของเหลือน้อย แต่บรรยากาศสบาย

ช่วงท้ายของตลาด คนเริ่มบาง แม่ค้าบางแผงเริ่มเก็บร้าน บางแผงลดราคาของกินที่เหลือ เป็นจังหวะที่ดีสำหรับคนที่ไม่ได้ตั้งใจหาอะไรเป็นพิเศษ เดินสบายขึ้น คุยกับคนขายได้อีกครั้ง

ก่อนกลับ หาถังขยะทิ้งไม้เสียบ แก้ว และถุงให้เรียบร้อย ตลาดนัดหลายแห่งตั้งบนลานจอดรถหรือพื้นที่ที่ต้องคืนสภาพหลังเลิกตลาด การไม่ทิ้งขยะไว้ตามทางช่วยคนที่ต้องเก็บกวาดได้มาก ถ้าฝนตกลงมาตอนนี้ ให้รอใต้หลังคาแผงสักครู่แทนการวิ่งข้ามลานที่พื้นลื่น

ใครชอบบรรยากาศตลาดแบบนี้ ตอนกลางวันจะแวะตึกแถวเก่ากับร้านรุ่นเก่าแก่ริมแม่น้ำระยองต่อก็ได้ จะเห็นอีกด้านของการกินแบบคนระยอง

ขากลับจากตลาดคืนนั้น หยิบของกินท้องถิ่นที่ไม่เคยกินมาก่อนติดมือไปสักอย่าง จะเป็นขนมที่ไม่รู้จักชื่อหรือผลไม้กวนจากสวนแถวนั้นก็ได้ แล้วถามแม่ค้าว่ามันเรียกว่าอะไร